18 mei 2026
Je zult maar maanden of zelfs jarenlang kampen met pijn, vermoeidheid, maag-darmproblemen of andere klachten. Dat kan je leven flink vergallen. Om mensen te helpen zo goed mogelijk met hun klachten om te gaan, heeft het UMCG de Grip-app ontwikkeld. Voor iedereen gratis te gebruiken.
Veel mensen hebben landurig lichamelijke klachten. Bijvoorbeeld door een chronische ziekte, en soms is de oorzaak onvindbaar. Ze moeten met hun klachten zien te leven, maar hoe doe je dat?
Piekeren
Daar worstelen best veel mensen mee, vertelt klinisch psycholoog en onderzoeker Denise Hanssen. ‘Zo gebeurt het dat patiënten na het horen van hun diagnose gaan piekeren over hoe het verder moet met hun leven. Of ze gaan minder bewegen omdat ze pijn hebben of moe zijn. Allemaal logische reacties op lichamelijke klachten. Maar zo krijg je een dubbele last: je hebt niet alleen last van je lijf, maar ook van je reactie op de lichamelijke klachten.’
Het lastige is dat je aan de buitenkant niets aan mij ziet.
Werken lukt niet meer
Hoe groot de gevolgen kunnen zijn, vertelt Marleen (33) die al vijf jaar last heeft van extreme vermoeidheid en hoofdpijn. ‘Ieder ochtend sta ik op alsof ik een weekend op Lowlands heb doorgebracht. Het lukt me vooralsnog niet meer om te werken en ik ben een tijd terug bij mijn ouders gaan wonen. Ik probeer wel dingen te ondernemen, maar alles kost mij energie. En het lastige is dat je aan de buitenkant niets aan mij ziet. Dat voelt soms best eenzaam, ook omdat sommige vriendschappen zijn verwaterd door mijn gebrek aan energie.
Grip op klachten
Voor huisartsen en specialisten is het vaak lastig om patiënten te helpen met hun klachten om te gaan. Ze hebben er tijdens het spreekuur weinig tijd voor en soms is er meer expertise nodig. ‘De lichamelijke zorg is in Nederland goed geregeld, maar er is winst te behalen als gaat om laagdrempelige psychologische zorg', zegt Hanssen. Daarom heeft ze met andere leden van de projectgroep Grip op klachten een gratis app ontwikkeld voor mensen met aanhoudende lichamelijke klachten.
Uitleg over hoe het kan dat je nog pijn hebt, terwijl de oorzaak is verholpen.
Video's met uitleg
Ze legt uit hoe de app werkt: ‘Je beantwoordt eerst een aantal vragen en krijgt daarna informatie en advies op maat. Zo kan de app je oefeningen aanbevelen om bijvoorbeeld je spieren te versterken of piekeren tegen te gaan, en je video's met uitleg laten zien. Bijvoorbeeld over hoe het kan dat je nog pijn hebt, terwijl de oorzaak is verholpen. Of je krijgt tips over hoe je je energie beter over de dag kunt verdelen met daarbij opdrachten. De app vraagt je ook hoe de oefeningen en opdrachten gingen en of ze hielpen, en kan alternatieven geven. Zo ontdek je wat je wel en niet helpt.’
Praktische oefeningen
‘Het fijne aan de app is dat je er meteen praktisch mee aan de slag kunt. Dat is vooral prettig als je op een wachtlijst staat voor een behandeling’, vindt Marleen die in het patiëntpanel zit dat meewerkte aan de app. Ze is enthousiast over de praktische oefeningen, maar ook over de informatie die de app biedt ‘want online is er zoveel (mis)informatie te vinden dat ik er overweldigd door kan raken.’
Helpt de app?
Patiënten die de app gebruiken, kunnen ervoor kiezen mee te doen aan wetenschappelijk onderzoek. Ze krijgen dan wat extra vragen en hun gegevens worden geanonimiseerd gebruikt. ‘We willen weten of hun klachten verminderen en of de app helpt, maar leren ook van wat patiënten met de app doen. Stel dat ze massaal de oefeningen doen die gericht zijn op communicatie met de dokter, dan is daar in de zorg dus winst te behalen', noemt Hanssen als voorbeeld. ‘En gebruiken ze vooral de educatieve delen, dan weten we dat patiënten meer behoefte hebben aan uitleg.’
Minder alleen
Marleen heeft baat bij de informatie en adviezen die de app geeft, maar is er ook om een andere reden blij mee: ‘Ik voel me gesteund dat er iets is ontwikkeld voor mensen met een niet-zichtbare ziekte. We worden gezien en dan voel je je ook wat minder alleen met je klachten.’
Al enkele jaren bestaat de Grip-website met tools voor huisartsen en POH’ers om patiënten met aanhoudende lichamelijke klachten te begeleiden. De website bood ook een zelfhulpmodule voor patiënten. De Grip-app vervangt deze module en kan zonder tussenkomst van een zorgverlener worden gebruikt.
Bron: UMCG