Corona-maatregelen vanaf 26 november 2021. Lees meer informatie.

Het deskundigheidsgebied van de orthopedagoog-generalist (OG) wordt in artikel 33f van de Wet BIG als volgt beschreven: “Tot het gebied van de deskundigheid van de orthopedagoog-generalist wordt gerekend het verrichten van onderzoek en diagnostiek en het behandelen en begeleiden van zich in een persoonlijke afhankelijkheidsrelatie bevindende personen met leer-, gedrags-, en ontwikkelingsproblemen.” Met “afhankelijkheidsrelatie” wordt bedoeld dat de betreffende personen niet of onvoldoende zelfredzaam zijn en zich zonder hulp niet in de (complexe) maatschappij kunnen handhaven. De afhankelijkheid kan gebonden zijn aan een leeftijdsfase (0-23 jaar) of aan al of niet verworven beperkingen (zoals in de ouderenzorg) en zij kan tijdelijk zijn of meer permanent, bijvoorbeeld bij een verstandelijke beperking.

De OG-opleiding is een vervolg op de universitaire opleiding tot basisorthopedagoog. De OG-opleiding biedt verdieping van kennis en vaardigheden met betrekking tot complexe opvoedingssituaties of problematisch ouder worden met het oog op het kunnen analyseren, nemen van beslissingen en dragen van meer verantwoordelijkheid voor de regievoering. De opleiding richt zich op de werkvelden onderwijs, jeugdzorg, J-GGZ en de VB/ouderenzorg.

RINO amsterdam heeft als missie om die kennis aan te dragen die nodig is om door te dringen in de ‘haarvaten’ van de samenleving, teneinde orthopedagogen veel vaardiger te maken in opvoedingssituaties met een complex, ‘multi-problem’ karakter (zoals die ook verankerd is in grootstedelijke problematiek) of cliënten met een (ernstige) meervoudige beperking. Hierbij kan gedacht worden aan opgroeien binnen een context van schulden en armoede, vluchtelingen/migranten, criminaliteit, dubbele diagnose zoals (L)VB en psychopathologie, forensische jeugdzorg en gedwongen kader.

De OG wordt opgeleid tot scientist practitioner, dat wil zeggen dat zij een kritische en reflectieve houding heeft ten opzichte van het eigen handelen. Zij hecht daarbij waarde aan zowel haar eigen professionele praktijkexpertise als aan wetenschappelijke kennis. 
In 2021 heeft RINO amsterdam de opleiding orthopedagoog-generalist toegevoegd aan de BIG-opleidingen. De start van de eerste opleidingsgroep staat gepland voor januari 2022.

RINO LUISTERT: podcast met hoofdopleiders prof. dr. Helma Koomen en drs. Liesbeth Luycx

Coördinator van de opleiding, Rozemarijn Bakker-Oudakker laat je in deze podcast, uit de serie RINO LUISTERT, kennismaken met de hoofdopleiders prof. dr. Helma Koomen en drs. Liesbeth Luycx. Luister mee en ontdek welke visie zij hebben op de opleiding en op het beroep van de Orthopedagoog-Generalist.

De orthopedagoog - generalist (OG) verricht werkzaamheden op zeer uiteenlopende werkterreinen. Zorg voor mensen met een verstandelijke of fysiek/zintuiglijke beperking, waaronder ouderenzorg, zorg binnen het onderwijs, de Jeughulp en Jeugd Geestelijke gezondheidszorg (J-GGZ).

(L)VB en ouderenzorg

In dit domein richt de OG zich op de zorg voor en het onderwijs aan personen met een lichamelijke, zintuiglijke, verstandelijke of meervoudige beperking en hun context, en op ouderen die zich op latere leeftijd door verschillende factoren in een afhankelijkheidsrelatie terechtkomen. De OG richt zich daarbij op hulp aan de omgeving om kansen te bieden voor de ontwikkeling, kwaliteit van leven en participatie van de cliënt. De OG ondersteunt de teams onder andere in het begrijpen van en omgaan met moeilijk verstaanbaar gedrag, begeleidt/behandelt cliënten individueel in samenhang met het systeem en draagt bij aan het instellingsbeleid en implementatie van methodieken.

Onderwijs

De OG die werkzaam is in het onderwijs, richt zich op (de begeleiding van) kinderen en jongeren met leer-, gedrags- en ontwikkelingsproblemen, binnen de context van de school. De OG is gericht op het vaststellen van de pedagogische en didactische behoeften van de leerling en de ondersteuningsbehoeften van de omgeving. De OG verricht daartoe taken op het gebied van diagnostiek, leerlingbegeleiding, ondersteuning van ouders, beroepsopvoeders, schoolteams en schoolorganisaties en preventie. Daarnaast houdt een OG zich bezig met onderwijsbeleid (passend onderwijs), het verzorgen van nascholing en het introduceren van schoolbrede programma’s. Zij legt in deze rol ook de relatie tussen onderwijs, jeugdzorg en andere werkdomeinen.

Jeugdhulp

Onder jeugdhulp verstaan we hier jeugdhulpverlening en hulp vanuit de Jeugdwet. In de jeugdhulp draagt een OG bij aan de ondersteuning bij opgroeien en opvoeden, hulp en zorg aan kinderen, jongeren, gezinnen en medeopvoeders. Op basis van een contextuele analyse (het vaststellen van pedagogische en ondersteuningsbehoeften) wordt hulp geboden binnen een breed palet aan hulpverleningsinstellingen, zoals in een instelling voor jeugdhulp, binnen de jeugdbescherming of jeugdreclassering, in een wijkteam of bij de gemeente, bij Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming, in de pleegzorg en de gesloten jeugdhulp of als Praktijk Ondersteuner Huisartsenzorg (POH).

Jeugd Geestelijke gezondheidszorg (J-GGZ)

In de J-GGZ houdt de OG zich bezig met preventie, onderkenning, diagnostiek en behandeling van kinderen en jeugdigen met psychische problemen en de context waarbinnen zij opgroeien. De OG richt zich met name op het afstemmen van de opvoeding op wat kinderen en jeugdigen met deze specifieke problemen nodig hebben om zich te kunnen ontwikkelen en te kunnen groeien. Ook het ondersteunen van teams die met jeugdigen met psychische problemen werken behoort tot de taken van de OG in de J-GGZ.

TOELATINGSEISEN

Kan je als psycholoog starten met de OG-opleiding of geldt orthopedagoog als ingangseis?

Een afgeronde masteropleiding pedagogische wetenschappen, psychologie, en/of gezondheidswetenschappen geeft toegang tot de OG-opleiding als je daarbij klinische vaardigheden hebt opgedaan en minimaal 520 uur klinische stage hebt gelopen. Een NVO basisaantekening diagnostiek of BAPD heeft de voorkeur.

Hoeveel uur per week moet je minimaal werken om de opleiding OG te mogen doen?

Wij gaan uit van minimaal 16 uur per week waardoor je in 4 jaar kan voldoen aan de 2790 uur praktijkuren. Je volgt dan gedurende twee jaar ook één dag per week het onderwijs bij de RINO Amsterdam.

Is het aan te bevelen dat men gedurende de opleiding niet één maar meerdere praktijkopleidingsplaatsen heeft omdat het werkveld zo breed is ?

Belangrijk uitgangspunt van de OG-opleiding is dat een opleideling in ieder geval 2790 uur werkervaring opdoet met de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van diagnostisch onderzoek en orthopedagogische behandelings- en begeleidingsmethoden in opvoedings- en ontwikkelsituaties en in afhankelijkheidsrelaties. Bij de erkenning van de praktijkopleidingsinstelling wordt onder andere goed gekeken of de werkplek voldoende gelegenheid biedt om die werkervaring op te doen. In sommige gevallen betekent het dat een praktijkopleidingsinstelling een samenwerking aan moet gaan met een andere instelling om deze werkervaring te garanderen.

OPBOUW & PROFIELEN

Hoe ziet de opleiding bij de RINO eruit qua tijdsinvestering (belastbaarheid in uren)?

De opleiding omvat in totaal 3600 uur, verdeeld over de volgende onderdelen: 480 uur cursorisch onderwijs; 2.790 orthopedagogische werkzaamheden in de praktijk; 240 uur praktijkopdrachten en 90 uur supervisie. Gedurende twee jaar volg je een dag per week onderwijs bij RINO amsterdam. Het cursorisch programma omvat onder andere de vakken orthopedagogische handelen, systeemtheorie, communicatie, hechting en trauma, cognitieve gedragstherapie en de keuzeruimte.

Kun je kiezen voor 1 profiel of is er een mogelijkheid om 2 (of meer) profielen te kiezen?

Binnen het cursorisch onderwijs is 120 uur keuzeruimte opgenomen. Die keuzeruimte is nu ingevuld vanuit het werkveld waarin je als opleideling het meest werkzaam bent. Op termijn, als we bijvoorbeeld meer opleidingsgroepen hebben, wordt overwogen om keuzemogelijkheden binnen een profiel verder uit te breiden, bijvoorbeeld door binnen een profiel een keuze te kunnen maken uit een groter aanbod van modules én door keuzes over de grenzen van profielen heen mogelijk te maken.

Hoe moet ik het vb- ouderen profiel opvatten? Is dat profiel specifiek rondom de ouder wordende mens met een vb?

Ja, dat klopt. We hebben binnen de OG-opleiding ervoor gekozen om de ouderenzorg te koppelen aan het profiel VB. Mensen met een verstandelijke beperking worden steeds ouder, waardoor de VB-sector meer en meer te maken krijgt met problematiek die kenmerkend is voor cliënten met een hogere leeftijd. Je zult zien dat we met name in de keuzeruimte differentiëren en gekozen hebben voor bijvoorbeeld een vak als ‘dementie bij ouderen’.

EISEN PRAKTIJKOPLEIDINGSINSTELLING

Ik ben werkzaam binnen het speciaal onderwijs als orthopedagoog. Aan welke eisen moet de instelling (waar je werkt) voldoen om aan de OG-opleiding bij RINO amsterdam te mogen beginnen?

Belangrijk uitgangspunt van de OG-opleiding is dat een opleideling in ieder geval 2790 uur werkervaring opdoet met de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van diagnostisch onderzoek en orthopedagogische behandelings- en begeleidingsmethoden in opvoedings- en ontwikkelsituaties en in afhankelijkheidsrelaties. Bij de erkenning van de praktijkopleidingsinstelling wordt onder andere goed gekeken of de werkplek voldoende gelegenheid biedt om die werkervaring op te doen. In sommige gevallen betekent het dat een praktijkopleidingsinstelling een samenwerking aan moet gaan met een andere instelling om deze werkervaring te garanderen.

Waar kan je informatie vinden over de eisen voor erkenning een praktijkinstelling?

Deze informatie is te vinden op de website van RINO amsterdam, vanaf 1 mei 2021 is deze informatie beschikbaar.

Kan ik toegelaten worden tot de opleiding wanneer de praktijkinstelling gevestigd is in Zuid-Limburg. Binnen het onderwijs (werkveld) is er, zover bekend, nabij geen erkende praktijkinstelling. Zijn er toch mogelijkheden tot toelating tot de opleiding?

Jazeker, dat zou een mogelijkheid zijn. Op voorwaarde dat de opleideling voor het cursorisch onderwijs naar Amsterdam komt. We adviseren je om ook te oriënteren op de OG-opleiding in het zuiden van het land: OG-ZON. Om in aanmerking te komen als praktijkopleidingsinstelling moet aan zekere eisen en voorwaarden worden voldaan. Als de praktijkinstelling aan deze eisen en voorwaarden voldoet, is het mogelijk om een aanmelding te doen bij RINO amsterdam.

Als praktijkopleider GZ in de Ouderenzorg, waar ook de afhankelijkheidsrelatie speelt, lijkt me de OG-opleiding binnen onze organisatie ook heel interessant. Systemen spelen een belangrijke rol. Staat de opleiding ook voor mijn werkveld open?

Jazeker!

Ik ben werkzaam als gedragswetenschapper in de jeugdbescherming (complexe gezinssituaties en ernstig bedreigde ontwikkelingsstoornis). Ik zou graag de opleiding willen doen, maar zou dan het praktijkgedeelte elders moeten doen. Hoe zou dit ondervangen kunnen worden? 

RINO Amsterdam heeft als missie om die kennis aan te dragen die nodig is om door te dringen in de ‘haarvaten’ van de samenleving, teneinde orthopedagogen veel vaardiger te maken in opvoedingssituaties met een complex, ‘multi-problem’ karakter (zoals die ook verankerd is in grootstedelijke problematiek) of cliënten met een (ernstige) meervoudige beperking. Hierbij kan gedacht worden aan opgroeien binnen een context van schulden en armoede, vluchtelingen/migranten, criminaliteit, dubbele diagnose zoals (L)VB en psychopathologie, forensische jeugdzorg en gedwongen kader. De opleiding zou dus zeker ondersteunend kunnen zijn in de praktijk van de jeugdbescherming.

Helaas kan het uitvoeren van het praktijkgedeelte elders niet ondervangen worden. De OG-opleiding is een BIG-opleiding en is daarmee gehouden aan de eisen zoals die vastgelegd zijn in de Algemene Maatregel van Bestuur. Als de jeugdbescherming graag een praktijkopleidingsinstelling zou willen worden, gaan we graag in gesprek hoe de eisen en voorwaarden gerealiseerd kunnen worden.

DIVERSEN

Wat zijn de kosten van de opleiding?

Voor de opleidingen die start in 2021 bedragen de kosten voor het cursorisch programma €16.900,- (480 uur) of 15.000,- (380 uur). Hier komen de kosten voor eventueel aan te schaffen literatuur bij. Dit is exclusief de kosten voor werkbegeleiding (90 uur), supervisie (90 uur) en literatuur.

Is het onderwijs op locatie iedere woensdag? Of vallen er ook weken tussenuit?

In een jaar zijn er 12 weken vakantie; 6 weken in de zomer, 2 weken met Kerst, 2 weken in mei, 1 week in het voorjaar en 1 week in het najaar. We hanteren hierbij de adviesdata van OCW regio Noord.

Voor de GZ-opleiding kan een beschikbaarheid bijdrage/opleidingssubsidie aangevraagd worden. Wat zijn daartoe voor de OG-opleiding de mogelijkheden?

Op dit moment zijn er géén bekostigde opleidingsplaatsen OG beschikbaar. Daarover worden gesprekken gevoerd door de NVO en VWS, maar de minister heeft nog geen groen licht gegeven.

Met hoeveel deelnemers gaat er gestart worden in september?

De groepsgrootte is maximaal 18. Omdat RINO amsterdam de OG-opleiding voor het eerste jaar aanbiedt starten we ook met een kleinere groepsgrootte. 

De RINO Groep biedt reeds de opleiding tot OG aan. Op welke wijze onderscheidt RINO amsterdam zich van deze opleiding?

In Nederland wordt de OG-opleiding door verschillende opleidingsinstellingen aangeboden. De RINO Groep is er daar één van. De opleiding wordt ook aangeboden door OG-ZON, in het zuiden van het land, PPO in Groningen en King nascholing in Amsterdam. De richtlijn voor de inrichting van de opleiding is dezelfde, maar het is verstandig om op de websites van de afzonderlijke opleidingsinstellingen te kijken naar welke opleiding de voorkeur uitgaat.

De opleiding tot orthopedagoog-generalist is een brede, generalistische opleiding. Een orthopedagoog is een hoogopgeleide professional, die ook invloed uit wil kunnen oefenen op het opleidingstraject. In het cursorisch aanbod van 480 uur is daarom 120 uur ingeroosterd voor keuzeruimte. Daardoor heeft de opleideling de mogelijkheid om een deel van het OG-onderwijs te richten op meer persoonlijke leerdoelen en het specifieke gebied (of gebieden) waarin hij/zij werkzaam is.

Binnen de opleiding is gekozen voor jaargroepopleiders. De jaargroepopleider volgt gedurende de twee jaar opleiding de ontwikkeling en plannen van opleidelingen en stuurt op een coachende manier bij. ‘Persoonlijk leren’ wordt op deze manier zichtbaar gemaakt. De jaargroepopleider geeft ook het eerste vak in jaar 1 en jaar 2, zodat echt sprake is van een gezamenlijke start, waarbij de groep en de jaargroepopleider elkaar leren kennen. In de basis-modules komen standaard alle werkvelden aan bod (onderwijs, (specialistische en integrale) jeugdzorg, J-GGZ, sector VB/ouderenzorg). 

Bij de keuzeruimte gaan we uit van een vaststaand aantal profielen (4). Te weten: profiel Onderwijs, profiel Jeugdzorg, profiel GGZ, profiel VB/ouderen. Om te bewaken dat ook de keuzeruimte een goed OG-niveau heeft, wordt een ‘gedefinieerde keuzeruimte’ in het programma opgenomen. Bij het volgen van de keuzemodules verlaat de opleideling tijdelijk de jaargroep en sluit zij zich aan bij vakken die binnen de opleidingsinstelling worden gegeven. 

Meer specifiek komen de volgende onderwerpen aan bod in het curriculum:

Diagnostische en behandelingsprocessen en -modellen 
Diagnostiek en behandeling/begeleiding in een orthopedagogische context en de relevantie en toepassing daarvan binnen de verschillende werkvelden; in complexe opvoedings- en ontwikkelingssituaties; (Ontwikkelings)psychopathologie en de vertaling naar gevolgen voor de opvoedingsrelaties, inclusief begeleiding van ouders en beroepsopvoeders zoals leraren en groepsleiders; binnen alle werkdomeinen zal aandacht besteed worden aan forensische problematiek en LVB. 

Samenwerking, relaties en alliantie: de OG als ‘verbinder’
Rollen en taken van de OG waaronder, regievoering, communicatie en samenwerking met cliënt(systemen), verschillende ketenpartners of zorgverleners rondom een cliënt, vastgelegde taken van de Wzd-functionaris en kennisdeling waarbij diverse medewerkers en/of disciplines in complexe opvoedingsvraagstukken een aandeel leveren.

Professionele houding 
Professionele houding en beroepsethiek, waarin o.a. aandacht is voor diversiteitssensitief handelen. Hieronder valt de competentie om met de volledige variëteit aan cliënten om te kunnen gaan in termen van etnische/culturele herkomst, generatie, sekse/gender, SES seksuele oriëntatie etc. Onder professionele houding vallen tevens beroepsethische aspecten als aandacht voor de gezaghebbende ouders, veiligheid van het kind, wilsonbekwaamheid en privacyvraagstukken van ouders en kinderen;

Actueel wetenschappelijk onderzoek
Actueel wetenschappelijk onderzoek op het gebied van de orthopedagogiek en aanverwante relevante disciplines, tevens dienend ter verantwoording van het orthopedagogisch handelen.

In de opleiding zit ook 60 uur training op het gebied van communicatie, gespreksvaardigheden, specifieke technieken, motiverende gespreksvoering, voorzitten en coachingsvaardigheden. Verder maken de modules CGT-inleiding en CGT-verdieping onderdeel uit van de opleiding. Deze modules vormen tezamen de CGT-basiscursus (100 uur) en zijn geaccrediteerd door de VGCt.

De opleiding tot Orthopedagoog-Generalist wordt aangeboden door de Stichting Postacademische (G)GZ-opleidingen Amsterdam. De organisatie is in handen van RINO amsterdam.

Hoofdopleiders

De opleiding staat inhoudelijk onder eindverantwoordelijkheid van mw. prof. dr. Helma Koomen en mw. drs. Liesbeth Luycx, beide hoofdopleider Orthopedagoog-Generalist.


Coördinatie

De coördinator van de opleiding is mw. Rozemarijn Oudakker, MSc. De coördinator Visitaties & Erkenningen is Wietske Dijkink, MSc. De administratie is in handen van mw. Sharon Hopman.

Hebt u vragen of wilt u meer informatie over de opleiding, neem dan contact op met een van de coördinatoren.

Toelatingseisen

Om voor deze opleiding in aanmerking te komen, dient u in het bezit te zijn van een afgeronde masteropleiding:

  • pedagogische wetenschappen,
  • psychologie,
  • en/of gezondheidswetenschappen

Daarbij zijn ook klinische vaardigheden opgedaan en is minimaal 520 uur klinische stage gelopen. Een registratie basisaantekening diagnostiek van de NVO of het NIP heeft de voorkeur.

Aanmelding en selectie

Om in aanmerking te komen voor een plek in deze opleiding dient u werkzaam te zijn bij een erkende praktijkopleidingsinstelling OG. Heeft uw instelling nog geen OG-erkenning? Bekijk hier wat er nodig is om een erkenning te krijgen: https://www.rino.nl/big-opleidingen/info-praktijkinstellingen

Een erkende praktijkopleidinginstelling kan een opleidingsplek voor u aanvragen. Nadat u bent voorgedragen door een instelling, ontvangt u van ons het aanmeldingsformulier met het verzoek om deze in te vullen. Daarbij stuurt u onder andere uw curriculum vitae, een bewijs van uw master diploma en een sollicitatiebrief mee, waarin u nader ingaat op uw opleiding en werkervaring, uw persoonlijke ontwikkeling en motivatie voor deze opleiding.

Op basis van uw aanmelding wordt bepaald of u in aanmerking komt voor de verdere selectieprocedure. Meer informatie over de details van de procedure krijgt u direct na aanmelding. Bij de selectieprocedure worden ook de praktijkwerkzaamheden betrokken. 

Kosten*

De opleidingskosten in 2022 voor het cursorisch programma is €16.900,- (480 uur) of 15.000,- (380 uur).
Hier komen de kosten voor eventueel aan te schaffen literatuur bij. 
Dit is exclusief de kosten voor werkbegeleiding (90 uur), supervisie (90 uur) en literatuur.

Betaling geschiedt in termijnen, via automatische incasso.

Data*

Deze OG-opleiding start op 12 januari 2022. De lesdag is woensdag van 9:30 uur tot 16:30 uur. Meld je snel aan (graag voor 1 november 2021)! 

* Kosten en data zijn onder voorbehoud.

Contact