Ik ben opgeleid als psychiater en klinisch epidemioloog. In 2019 rondde ik mijn promotie-onderzoek aan de VU af: een onderzoek naar angst, depressie en slaapproblemen bij de ziekte van Parkinson. Sindsdien ben ik als staflid werkzaam bij de afdeling Psychiatrie van Amsterdam UMC. Ik werk op een polikliniek voor mensen met Aanhoudende Lichamelijke Klachten (ALK) en een polikliniek Neuropsychiatrie. Omdat de functionele neurologische stoornis (FNS) zich op het raakvlak van deze twee specialismen bevindt, werden patiënten met FNS als snel mijn favoriete doelgroep om mee te werken.
Momenteel combineer ik mijn poliklinische taken met een functie als arts-lid bij de Medisch Ethische Toetsingscommissie van Amsterdam UMC en met onderzoek. Ik doen onderzoek naar FNS en ALK met collega's in binnen- en buitenland. Zo ben ik actief lid van de Classification Oversight Committee van de internationale FNS vereniging, de Functional Neurological Disorder Society. Binnen deze commissie werk ik o.a. met Jon Stone en Jeffrey Staab aan een verbeterde definitie en diagnostische criteria voor FNS. Ik ben tevens voorzitter van de herziening van de zorgstandaard Conversiestoornis (straks Zorgstandaard FNS getiteld) van Akwa GGZ, en vice-voorzitter van de herziening van de Multidisciplinaire Richtlijn SOLK van de KNMG.
Waarom werk je in de ggz?
Ik ben in de psychiatrie gaan werken omdat ik het altijd waanzinnig interessant heb gevonden om me te verplaatsen in de belevingswereld van een ander. Hiernaast kun je in de GGZ een enorm verschil maken in de kwaliteit van leven van de patiënt en diens naasten. Doordat ik klinisch werk en onderzoek combineer, is er een kruisbestuiving tussen beiden, wat leidt tot nieuwe - klinisch relevante - onderzoeksplannen en onderzoeksbevindingen die de zorg kunnen verbeteren. FNS is als aandoening jarenlang verwaarloosd geweest. Er bestaan nog steeds veel misvattingen over FNS, niet alleen bij leken maar ook bij professionals. Hierdoor krijgen veel mensen met FNS geen, of niet de juiste, zorg, terwijl FNS goed te behandelen is. Ik zie het als mijn persoonlijke missie om de zorg voor FNS in Nederland te verbeteren, door meer bewustwording te creëren in de maatschappij, te zorgen dat professionals de aandoening (her)kennen, en te zorgen dat er voor FNS net zo'n goed aanbod komt als voor bijvoorbeeld depressie of angststoornissen.
Waarom geef je graag les?
Het gezegde 'onbekend maakt onbemind' gaat duidelijk op voor FNS. Ik ben er van overtuigd dat psychologen de behandeling van FNS net zo leuk gaan vinden als ik en mijn mede-docenten, als ze meer kennis over FNS hebben, en weten welke interventies ze in kunnen zetten in de behandeling. Ik hoop dus dat de cursisten na het volgen van onze cursus met goede moed en plezier diagnostiek en behandeling van FNS gaan oppakken in hun eigen praktijk. Ik zie het als een uitdaging om informatie op een aansprekende en interactieve manier aan te bieden, zodat de cursist aan het denken wordt gezet en de kennis beter beklijfd. Ik ben tevreden als cursisten aan het einde van de dag geïnspireerd en enthousiast de deur uit gaan. Ik wil graag les geven bij RINO amsterdam omdat deze bekend staat als een excellent instituut voor opleiding en nascholing, en omdat wij verwachten zo een grote groep psychologen voor de cursus te kunnen aanspreken.
Blik op de toekomst?
Het veld van de FNS is sterk in ontwikkeling: bewustzijn over de aandoening neemt toe, onderzoek naar FNS stijgt exponentieel, en er komen steeds meer evidence-based behandelingen. Ik verwacht dat de kennis en kunde m.b.t. FNS dus snel gaan toenemen de komende jaren, en dat het aantal professionals en onderzoeker die zich op FNS richten enorm gaat groeien. Ik hoop dat deze cursus daar een bijdragen aan levert.
Publicaties
Rutten,, S., Bradley-Westguard, A., Nicholson, T.R., Pick, S. (2024). Outcome measurement in functional neurological disorder: a qualitative study on the views of patients, caregivers and healthcare professionals. OSF Preprint doi: https://osf.io/preprints/osf/gwsyt
Rutten, S., den Boer. C., Tak. L.M. (2024). Van SOLK naar ALK: voortschrijdend inzicht. Ned Tijdschr Geneeskd 168:D8101.
Rutten, S., Hulscher, M., Boeschoten, R.E., Keuning, I., van Eck van der Sluijs, J.F., Rikkers, M., den Boer, C., Maarseveen, J., Olde Hartman, T., Tak, L.M. (2024). Hardnekkige aanhoudende lichamelijke klachten in de huisartsenpraktijk. Tijdschr Psychiatr 66: 195 - 201.
S.C. Moss, H.A. Drexhage, S. Rutten (2021) Wederkerige interacties tussen chronische stress en het neuro-endocriene en immuunsysteem. In: Het lichaam en psychisch functioneren. Bohn Stafleu van Loghum, Houten.
Complete lijst van publicaties: https://researchinformation.amsterdamumc.org/en/persons/sonja-rutten/publications/