Hormonen in de spreekkamer - inleiding

Over de cursus

Hormonen beïnvloeden hoe cliënten zich voelen, denken en functioneren. In de ggz blijven ze in screening en behandeling vaak onderbelicht. In deze inleidende cursus leer je hormoongerelateerde mentale klachten herkennen. Je leert gerichte vragen stellen over cyclus, zwangerschap/postpartum, perimenopauze en anticonceptie. Ook leer je passende vervolgstappen kiezen. Je gaat naar huis met praktische handvatten voor indicatiestelling, psycho-educatie en kortdurende begeleiding. Je weet ook wanneer je verwijst of samenwerkt met huisarts, gynaecologie of psychiatrie.

Inhoud

Vrouwspecifieke factoren krijgen in de mentale gezondheidszorg nog te weinig aandacht. Hormonale schommelingen kunnen psychische klachten versterken of uitlokken. Denk aan PMS/PMDD, de periode rondom zwangerschap en postpartum, en de perimenopauze. In de spreekkamer zie je dan vaker wisselende of onduidelijke klachtenbeelden. Ook komen terugkerende ‘dip’-periodes voor. Soms zijn klachten niet goed te verklaren vanuit stressoren alleen.

Wat kun je hiermee als POH-GGZ, psycholoog of (verpleegkundig) specialist? Je leert signalen herkennen en beter differentiëren. Wanneer past het bij een hormoongerelateerd patroon (cyclisch, fasegebonden, na een medicatie- of anticonceptiewissel)? En wanneer is een andere verklaring waarschijnlijker? We oefenen met een korte screeningsset voor cyclus- en fase-anamnese. Je leert timing en ernst systematisch in kaart brengen, bijvoorbeeld met een klachtenkalender. Ook bespreken we rode vlaggen, zoals suïcidaliteit, ernstige functioneringsdaling, manie/psychose en somatische alarmsignalen.

Daarna vertalen we dit naar behandel- en begeleidingskeuzes. Je krijgt handvatten voor psycho-educatie en normaliseren waar passend. We koppelen dit aan leefstijl- en slaapinterventies en stressregulatie. Je leert ook hoe je kortdurende psychologische interventies afstemt op de hormonale context. We staan stil bij samenwerken en verwijzen. Wanneer schakel je huisarts, gynaecoloog/endocrinoloog of psychiater in? En hoe bespreek je dat met de cliënt? Je werkt met casuïstiek uit de praktijk. Je krijgt ook formats mee voor intakevragen en een consult- of verwijsbrief.