Cognitieve gedragstherapie in het onderwijs

Over de cursus

In het onderwijs zeggen we vaak tegen elkaar: ‘Kijk niet alleen naar het zichtbare gedrag van een leerling, maar naar wat er áchter het gedrag zit’. Als we dat doen, begrijpen we een leerling beter, gaan we milder denken en anders handelen. Wil je de diepte in op het gebied van functie en betekenis van gedrag, dan is deze cursus voor jou!

Inhoud

In deze cursus wordt ingegaan op hoe de schoolpsycholoog de (cognitieve) leertheorie in kan zetten bij het specifieker beschrijven en systematischer hanteren van hardnekkig problematisch gedrag van een leerling in de klas. We maken hierbij vooral gebruik van het cognitieve model en het operante model, die juist in combinatie met elkaar verklaren waarom leerlingen doen zoals ze doen. We gaan kijken naar de achterliggende drijfveren van het gedrag van de leerling. Deze worden vaak gestuurd vanuit het interne werkmodel van de leerling, opgebouwd door ervaringen in de levensgeschiedenis in relaties met anderen. Het interne werkmodel biedt als het ware scripts waarmee de leerling zichzelf, leeftijdgenoten en volwassenen tegemoet treedt. Vaak is sprake van een veelvoud aan negatieve ervaringen en mede daardoor negatieve verwachtingen over bedoelingen van anderen. Dit kan resulteren in het verlangen om ten koste van alles controle te houden of in een sterke gerichtheid op het voorkomen van pijn. Triggers voor deze drijfveren zijn bijvoorbeeld momenten in de klas, waarbij de leerling ervaart dat niet aan zijn basisbehoeften wordt voldaan (zelfdeterminatietheorie van Deci & Ryan).

Meer zicht op drijfveren onder gedrag kan de leraar helpen de functionaliteit van het gedrag te onderkennen. Vervolgens biedt het aanknopingspunten voor de pedagogische benadering van deze leerling. Tevens kunnen de modellen ingezet worden om gedrag van leraren, ouders en eigen gedrag in hulpverleningssituaties te verklaren en te beïnvloeden.