Ouder- en kindgericht werken bij vermoeden van kindermishandeling en huiselijk geweld en hoe oudersc

Verdiepingscursus

RINO amsterdam | Leidseplein 5 - 2 | AMSTERDAM

De centrale vraag is: hoe ga je als professional in gesprek met ouders en kinderen over moeilijke onderwerpen als kindermishandeling, huiselijk geweld of andere onveilige en potentieel traumatische situaties voor kinderen om in op te groeien? In deze cursus krijg je concrete handvatten en oefeningen om je (verder) te bekwamen in gespreksvoering. De focus ligt op contact maken en behouden met ouders en kinderen, wiens veiligheid en gezonde ontwikkeling veelal afhankelijk is van de kwaliteit en effectiviteit van dit contact. Kennis over (de psychologie van) ouderschap, de impact van trauma, het belang van steunfiguren en een trauma-sensitieve bejegening maken onderdeel uit van deze cursus. Daarnaast ligt op de derde dag de focus op de vraag hoe professionals kunnen bijdragen aan de natuurlijke veerkracht en het handelingsperspectief van ouders, die ‘belast’ zijn door eigen traumatische jeugdervaringen of die in stressvolle omstandigheden hun kinderen grootbrengen. Denk bijvoorbeeld aan chronische stress bij ouders vanwege armoede/schulden, vanwege relatieproblematiek/echtscheiding, door psychi(atri)sche problematiek of verslaving van een ouder. Tijdens de cursus krijg je inzichten aangereikt uit o.a. de ouderschapstheorie en traumasensitief werken die belangrijk zijn in het contact met ouders en kinderen. Dit om te helpen voorkómen dat de stress in gezinnen cumuleert waardoor kinderen schade oplopen als gevolg van toxische stress of trauma.

Doelgroep en voorwaarden

Doelstelling

Na het volgen van deze verdiepingscursus:

  • Beschik je over (basis)technieken en handvatten voor het praten met ouders en kinderen/jongeren over geweld, misbruik of verwaarlozing binnen het gezin.
  • Weet je hoe je goed voorbereid het gesprek met ouders en kinderen aangaat over ‘moeilijke onderwerpen’, zoals mishandeling, misbruik, verwaarlozing of geweld in de thuissituatie.
  • Heb je geoefend met gespreksvoering aan de hand van opdrachten en door inbreng van (geanonimiseerde) casuïstiek uit je eigen werkpraktijk.
  • Beschik je over handvatten hoe je om kunt gaan met (privacygevoelige) informatie binnen de wettelijke kaders.
  • Heb je inzicht in veelvoorkomende dilemma’s, weerstanden en onzekerheden rond het bespreekbaar maken van kindermishandeling / huiselijk geweld.
  • Ben je je bewust van je eigen (mogelijke) weerstanden en onzekerheden bij de aanpak van kindermishandeling & weet je hoe je ze herkent en ermee om kan gaan.
  • Ben je op de hoogte van de werkwijze van Veilig Thuis en weet je waar je advies/hulp kunt krijgen bij gespreksvoering met ouders en kinderen.
  • Kun je gebruik maken van belangrijke inzichten uit de ouderschapstheorie en psychologie van ouderschap.
  • Ben je in staat om te denken ‘in buffers’: factoren die bijdragen aan de groei of stagnatie van het ouderschap.
  • Weet je wat de impact is van (informele) steunfiguren voor ouders, die te kampen hebben met structurele stressoren of kwetsbare omstandigheden bij het vervullen van hun ouderrol.
  • Weet je wat het belang is van (informele) steunfiguren voor kinderen die in onveilige en (potentieel) traumatische situaties opgroeien, en kun je zelf steun bieden.
  • Heb je inzicht in het belang van traumasensitief werken en kun je de basisprincipes toepassen in je eigen werkpraktijk met ouders en kinderen.

Inhoud van de cursus

Communiceren met kinderen en jongeren bij vermoedens van kindermishandeling, huiselijk geweld of andere mogelijk onveilige (thuis)situaties:

  • Praten met ouders en kinderen/jongeren (stap 3 van de meldcode): waarom is het zo belangrijk & hoe pak je het aan?
  • De kernelementen van betekenisvolle participatie van kinderen bij (vermoedens van) kindermishandeling: hoe werkt dit in de praktijk?
  • Tips van ervaringsdeskundige kinderen en jongeren: wat kunnen we van hen leren als het gaat over communicatie en participatie?

Communiceren met ouders bij vermoedens van kindermishandeling en huiselijk geweld:

  • Gesprekken voeren met ouders over ‘moeilijke onderwerpen’ zoals geweld, misbruik of verwaarlozing in de thuissituatie: hoe doe je dat? (basis tips & tools)
  • Weerstanden bij het bespreekbaar maken van kindermishandeling: hoe (h)erken je weerstanden (van jezelf of je collega’s) en hoe ga je ermee om?
  • Lessons learned: wat kunnen we leren van ouders zelf?

Oudergericht en kindgericht werken in het contact met ouders en kinderen:

  • Traumasensitief omgaan met ouders, kinderen jongeren: hoe doe je dat?
  • Kennis over ouderschap: wat weten we over (de psychologie van) ouderschap en hoe kun je deze inzichten gebruiken in contact met ouders en kinderen?
  • Steun bieden en veerkracht versterken (resilience): wat is de meerwaarde?

Kennis over ouderschap, enkele basisconcepten en begrippen uit de ouderschapstheorie:

  • Wat ouders tot ouders maakt: hoe (h)erken je ouders in hun ouderschap?
  • Ouderschapsgroei: wat weten we over de psychologie van ouderschap over de ontwikkeling die ouders doormaken?
  • Denken in ‘buffers’: hoe kun je het buffermodel inzetten bij begeleiding en hulp aan ouders?
  • Het ouderperspectief en het kindperspectief: hoe blijf je deze zien als twee kanten van één medaille?

Gebruikmaken van inzichten over ouderschap, trauma en chronische stress:

  • Chronische stress en/of (over)belastende omstandigheden voor ouderschap: wat doet (chronische) stress met de ouderlijke werkvloer, en welke factoren zijn beschermend?
  • Eigen traumatische jeugdervaringen van ouders: wat weten we over de impact en hoe maak je dit bespreekbaar met (aanstaande) ouders?
  • Intergenerationele patronen van geweld en verwaarlozing: hoe kijk je door de traumabril naar (ontsporend) ouderschap?
  • Als het thuis misgaat: wat kunnen we leren van de ervaringen van ouders?

Lange termijn gevolgen van kindermishandeling en de intergenerationele cirkel helpen doorbreken:

  • Ouderschap versterken waar dat nodig is: wat kun je doen?
  • Preventief en oudergericht werken: basistips en tools.
  • Traumasensitief werken met ouders: hoe doe je dat?

Werkwijze

Tijdens de cursus wordt gebruik gemaakt van verschillende werkvormen. Presentatie van kennis en inzichten uit wetenschap en praktijk wordt afgewisseld met interactieve werkvormen, waaronder het oefenen van gesprekstechnieken, het bekijken van filmfragmenten en het bespreken van gezamenlijke casuïstiek. . De cursus bevat vooral veel concrete tips en handreikingen voor communicatie en contact met ouders en kinderen, die in kwetsbare of onveilige omstandigheden verkeren. Er zal ook ruimte zijn voor de cursisten om eigen casuïstiek, dilemma’s en vragen uit de werkpraktijk in te brengen.