Nieuwe autoriteit en geweldloos verzet op school

agressief en destructief gedrag van kinderen stoppen

RINO amsterdam | Leidseplein 5 | AMSTERDAM

Laat vrijblijvend weten dat je interesse hebt en krijg automatisch een bericht als de cursus (opnieuw) ingepland wordt.

cursuscode: 518

Interesselijst

Als schoolpsycholoog word je vaak gevraagd mee te denken over probleemgedrag van leerlingen op school. Dit kan externaliserend (brutaal, opstandig, grof taalgebruik, niet luisteren, les verstoren etc.) maar ook internaliserend gedrag (schoolverzuim, schoolweigering, terugtrekken uit contact) betreffen. Docenten en leerkrachten voelen zich in de aanpak van probleemgedrag vaak klem zitten tussen twee uitersten. Aan de ene kant is er corrigeren, toespreken, dreigen, straffen, een contract opstellen in de hoop om grip te krijgen op het gedrag van de leerling. Aan de andere kant zie je praten en begrip opbrengen, in de hoop dat dit de leerling motiveert tot luisteren of gedragsverandering. Binnen één school gaan beide praktijken vaak hand in hand. Ze leiden echter allebei gemakkelijk tot escalaties en spiralen van machteloosheid of tegenagressie. Veel scholen zijn daarom op zoek naar een aanpak die meer perspectief biedt, op zoek naar empowerment van docenten.

Vanuit deze ervaringen ontwikkelde Prof. Haim Omer, hoogleraar psychologie in Tel Aviv, zijn ’Nieuwe autoriteit’, gebaseerd op principes van geweldloos verzet. Deze vorm van gezag wordt gekenmerkt door vriendelijk doch vastberaden 'verzet' tegen specifiek ongewenst gedrag (gezag functie) en tevens het actief verbeteren van de relatie met de leerling (‘ankerfunctie’). Deze methodiek geeft heldere richtlijnen voor de positie van de leerkracht: niet boven of naast de leerling maar vanuit een vastberaden aanwezigheid en begrenzing vanuit verbinding.
In deze driedaagse training gaan we aan de slag met het gedachtengoed van Haim Omer.

Beluister de podcast van de docenten >

doelgroep

Psychologen en orthopedagogen werkzaam in de onderwijsondersteuning en advisering, in scholen voor (speciaal) basisonderwijs of (speciaal) middelbaar onderwijs of die vanuit hun eigen praktijk veel samenwerken met scholen.

doelstelling

Na afloop van deze cursus zijn de deelnemers in staat om docenten / leerkrachten te begeleiden in het sturen van hun eigen gedrag, ten behoeve van het optimaal functioneren van hun leerlingen.

inhoud

Dag 1
Introductie in het gedachtegoed van Nieuwe autoriteit en Geweldloos verzet als geheel (pedagogische visie, houding, interventies). Tijdens deze dag staan de basisprincipes, de “pijlers”, van de methodiek centraal. Er is aandacht voor de verandering van ideeën over opvoeding en gezag vanaf de tweede helft van de vorige eeuw tot nu. Verder wordt stilgestaan bij de oorsprong van de ideeën en principes van geweldloos verzet (Gandhi, Martin Luther King) en wordt geoefend met de ‘taal’ van geweldloos verzet. Ook wordt aandacht besteed aan de basisattitude van Nieuwe Autoriteit en aan patronen van escaleren en de-escaleren en het grote belang van het betrekken van supporters. Tenslotte wordt aandacht besteed aan de manier waarop de doelen gekozen worden waartegen leerkrachten / docenten en hun team zich gaan verzetten.

Dag 2
Inzoomen op geweldloos verzet: interventies om te reageren op probleemgedrag  op school. Verkennen en oefenen van specifieke interventies: aankondiging, sit-in, aanwezige schorsing etc. In de ochtend zullen we  externaliserend gedrag (gedragsproblemen kinderen in de klas) en in de middag internaliserend gedrag (o.a. schoolweigeraars en schoolverzuim) aan bod laten komen.

Dag 3
wordt meer op maat ingevuld, op basis van de ontwikkeling, ervaring en wensen van de deelnemers. Doel van deze dag is verdieping en verbreding van kennis en praktijk. Implementatie van vaardigheden van Nieuwe autoriteit en Geweldloos verzet aan de hand van praktijkvoorbeelden, intervisie in groepjes. Aanvullend worden ook de klassenvergaderingen toegelicht.

werkwijze

De docenten maken gebruik van presentaties waarin beelden en voorbeelden zijn verwerkt, filmclips, persoonlijke oefeningen, rollenspel, reflecties en dialoog, cases. Tijdens de lessen worden zowel de attitude als vaardigheden geoefend door middel van rollenspel aansluitend bij de thema’s van de les. Daarnaast wordt ook gebruik gemaakt van video’s en oefeningen.

aanbevolen literatuur

  • Hoofdstuk 1 - 3 uit het boek Geweldloos Verzet in gezinnen, Haim Omer en Uitg. Bohn Stafleu van Loghum, 2e herziene druk, november 2015, ISBN 9789036809481 (pagina 37 – 62)
  • Hoofdstuk 1 – 3 uit het boek Nieuwe autoriteit Verbindend gezag voor het onderwijs, Haim Omer, Uitg. Pelckmans Pro, 1e druk, 2019, ISBN 978 94 6337 071 4
  • Hoofdstuk 7 uit het boek Geweldloos Verzet in gezinnen, Haim Omer en Eliane Wiebenga, Uitg. Bohn Stafleu van Loghum, 2e herziene druk, november 2015, ISBN 9789036809481 (pagina 111 – 127)
  • Hoofdstuk 4, 6 en conclusie uit het boek Nieuwe autoriteit Verbindend gezag voor het onderwijs, Haim Omer, Uitg. Pelckmans Pro, 1e druk, 2019, ISBN 978 94 6337 071 4
  • Bom, H en Wiebenga, E 2020. Met een passende attitude wordt een interventie pas waardevol, tijdschrift Psychotherapie, JRG. 46, nr. 4.
  • Lebowitz, E.R. & Omer, H ; School refusal and school phobia, chapter 14 Treating childhood and adolescent anxiety, a guide for caregivers. 2013 (pagina 267 – 280)
  • Leonard, Hilde & Dolfeyn, Hilaire ; Waakzame zorg, een concrete uitwerking van Nieuwe Autoriteit op school. Welwijs 2015 jaargang 26 – nr 3 (pagina 17 – 21)
  • Geweldloos verzet op school, Wil van Nus. Uitgeverij Pica, september 2015, ISBN 9789491806544