RINO Noord-Holland Nascholing en opleiding GGZ

docent

drs. Erwin Lutzke, klinisch psycholoog en psychotherapeut. Erwin Lutzke heeft vele therapieën toegepast en is uiteindelijk enthousiast geworden over de Acceptance en Commitment therapie. Hij is werkzaam bij de Riagg Rijnmond, afdeling ouderen.

toelichting

Waarom Acceptance en Commitment therapie zo geschikt is voor ouderen, is dat ze zelfs bij deze problematiek eigenlijk helemaal niets aan zichzelf hoeven te veranderen. Een eerste stap voor de cliënt is om bovengenoemde realiteit in zichzelf te onderkennen. Een eerste stap voor de therapeut is om mindful aanwezig te zijn. Een krachtige opstap is je ook durven begeven in dié ruimte waar de dynamiek van de cliënt zich afspeelt. Paradoxaal genoeg, juist in de aanraking met datgene dat men altijd ten diepste heeft vermeden, vindt men de kracht het leven in te zetten zoals men dat werkelijk verlangt te doen. Al is het in kleine stapjes en dat is ook mogelijk bij hardnekkige klachten. ACT is een contextuele therapie. Dat wil zeggen dat er niet geworsteld wordt met vorm of inhoud, maar dat de uitdaging zit in het vinden van de juiste context en deze te mobiliseren in de cliënt.

de methode

In deze experiëntiële workshop staat de krachtige levenslijn-methode centraal. Het is een snelle dicht-op-de-huid manier van werken die uiterlijk op psychodrama lijkt. Op een eenvoudige wijze worden de geconditioneerde werkelijkheid en diens verstrikkingen zichtbaar, zowel voor de cliënt als de therapeut. Er wordt gewerkt in een 'waardencontext'. Dit biedt de zo noodzakelijke oriëntatie op eigen, wezenlijke kwaliteiten. Door zichzelf hierdoor te laten inspireren moedigt de cliënt zichzelf aan tot directe, concrete gedragsverandering.

uitgangspunten

In plaats van controle aan te leren over in essentie onbeheersbare processen, leert de cliënt onderscheid te maken tussen verschillende emotionele ervaringen, hij ondervindt dat het mogelijk is zich ertoe te verhouden en dat het mogelijk is gedrag in- of uit- te stellen dat in dienst staat van zijn of haar waarden. ACT is een experiëntiële en innovatieve contextuele gedragstherapie, gebaseerd op de Relational Frame Theory (Hayes e.a.). Deze toont aan, langs welke wegen hersenen in staat zijn zeer omvattende conditionering in het heden op te roepen (geconceptualiseerd heden, verleden en toekomst).
ACT slaat een brug naar existentiële en humanistische stromingen. Beproefde technieken herleven, zoals de lichaamsexpressie uit de bio-energetica, de persoonsgerichte focussing, het intensiveren van een interne dialoog uit de gestalttherapie en technieken uit de gedragstherapie. Je kunt de werkwijze die je zelf volgt meestal goed inpassen en aanvullen.

overweging voor deelname

Enige punten ter overweging voor je deel gaat nemen aan deze workshop: Therapeutische ervaring wordt aanbevolen maar is niet strikt noodzakelijk. Een open, nieuwsgierige houding helpt altijd en de wens tot verdieping ook. Op de levenslijn zul je op natuurlijke wijze dicht bij je cliënt komen te staan. Deze therapie is in principe voor iedereen geschikt, je moet alleen wel echt willen. Dat geldt ook voor de therapeut. Het helpt als je zicht hebt op je eigen geconditioneerde werkelijkheid of als je daar nieuwsgierig naar bent. Je moet in ieder geval bereid zijn de bekende kaders los te laten, wil deze therapie werken. Als therapeut kun je behoorlijk warm lopen voor deze therapie: enthousiasme dat je direct over zult brengen op een cliënt. Herken je jezelf en spreken deze punten je aan, dan ben je bijzonder welkom!

inhoud

Theorie en wetenschapsfilosofie die ten grondslag liggen aan ACT;

• leed wordt beschouwd als onlosmakelijk onderdeel van het mens-zijn, maar is niet het wezen ervan;
• controle is het probleem;
• de essentie van contextueel kijken;
• de therapeutische relatie als specifieke factor;
• de verschillende gedaantes van fusie;
• het belang van het huidige moment en de werking van radicale acceptatie;
• onderscheid tussen 'schone' en 'vuile' pijn;
• klachten als bewustmakers;
• wijsheid aanspreken: de rol van persoonlijke waarden;
• houding is alles.

werkwijze

Er wordt concreet geoefend met de volgende technieken:

• mindfulness;
• ervaring voor zich laten spreken en het belang van de ademhaling;
• de levenslijn-methode en het werken met kaartjes om verschillende klassen van gedrag te verduidelijken;
• acceptatie als gedrag: actief aanwezig zijn bij emoties en daarin de vrijheid tot beweging vinden;
• assessment van wezenlijke kwaliteiten met technieken om waarden te abstraheren en te verscherpen;
• commitment: 'JA' zeggen!
• toewijding (exposure aan de eigen vitaliteit, zelfs in kleine stapjes);
• casus-conceptualisatie: het expliciteren van een karakteristieke stijl of 'signatuur'.

aan te schaffen literatuur

The Art and Science of Valuing in Psychotherapy: Helping Clients Discover, Explore and Commit to Valued Action Using Acceptance and Commitment Therapy.
Joanne Dahl, Jennifer Plumb, Ian Stewart and Tobias Lundgren. New Harbinger Publ. july 2009
ISBN-10: 157224626X
ISBN-13: 978-1572246263

accreditatie

• Herkwalificatie Eerstelijnspsycholoog NIP: totaal 27 uren (9 diagnostiek & indicatiestelling / 16 behandeling / 2,0 overig)
• KP herregistratie: 18 uren
• Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie: 16 punten

Wat is accreditatie?